Mərkəzi Bank uçot dərəcəsinin dəyişməz saxladı

Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının İdarə Heyəti faiz dəhlizi parametrlərinin dəyişməz saxlanılması haqda qərar qəbul edib.

TIME rəsmi mənbəyə istinadən bildirir ki, uçot dərəcəsi 6.25%, dəhlizin aşağı həddi 5.75%, yuxarı həddi isə 6.75% səviyyəsində saxlanılıb.

Ötən iclasdan bəri risk balansında inflyasiyanı hədəfdən kənarlaşdıra biləcək əhəmiyyətli dəyişikliklər baş verməyib. İnflyasiya başlıca olaraq qeyri-monetar xarakterli birdəfəlik xərc və mövsümi faktorlardan təsirlənir. Əlverişli xarici mühit fonunda valyuta bazarında tarazlıq xərc amillərinin təsirlərini balanslaşdırır. Bərpa prosesində olan məcmu tələbin təklifi üstələməklə inflyasiya təzyiqi yaradacağı gözlənilmir. Son aylarda inflyasiya gözləntilərində dəyişikliklər baş versə də, yenilənmiş proqnozlar ilin sonuna inflyasiyanın hədəf daxilində qalacağını göstərir.

Faiz dəhlizinin parametrlərinə dair növbəti qərarlar inflyasiyanın faktiki və gözlənilən səviyyəsinin hədəfə nəzərən qiymətləndirilməsi, məcmu tələbin bərpası tempi, xarici və daxili risklərin dəyişimi nəzərə alınmaqla qəbul ediləcəkdir.

İnflyasiya prosesləri. İdarə Heyətinin pul siyasətinə həsr olunmuş ötən iclasından bəri illik inflyasiya tempi aşağı düşmüş və hədəf çərçivəsinin mərkəzinə yaxın səviyyədə formalaşmışdır. Rəsmi statistikaya görə mart ayında 12 aylıq inflyasiya 4.1% təşkil etmişdir.

İnflyasiyanın dinamikası başlıca olaraq qeyri-monetar xarakterli faktorlardan təsirlənir. Dövlət tərəfindən tənzimlənən qiymətlər, həmçinin mövsümə həssas kənd təsərrüfatı məhsulları nəzərə alınmadan hesablanan orta illik baza inflyasiya 2021-ci ilin yanvar-mart aylarında 2,2% təşkil etmişdir.

Son bir neçə ayda faktiki inflyasiyanın dinamikası inflyasiya gözləntilərinə də təsir edir. Real sektor üzrə monitorinqə görə martda inflyasiya gözləntiləri qeyri-neft sənayesi, ticarət və tikintidə artmış, xidmət sektorunda isə azalmışdır. Ev təsərrüfatları arasında martda keçirilmiş sorğulara görə respondentlərin cəmisi 25%-i inflyasiyanın yüksələcəyini gözləyir.

Apreldə yenilənmiş proqnozlara görə 2021-ci ilin sonuna illik inflyasiya hədəf diapozonunda formalaşacaqdır.

Xarici sektor. Ötən iclasdan bəri xarici fon əsasən qiymət sabitliyinin əsas lövbərini dəstəkləmək istiqamətində dəyişmişdir. 

Beynəlxalq Valyuta Fondunun son proqnozlarına görə 2021-ci ildə qlobal iqtisadi artım 6% təşkil edəcəkdir ki, bu da öncəki proqnoza nəzərən 0.5 faiz bəndi yüksəkdir. Daha nikbin proqnoz peyvəndləmənin gözlənilən nəticələri və ölkələr tərəfindən əlavə antiböhran tədbirləri ilə izah edilir.

Qlobal iqtisadi aktivliyin OPEC++ razılaşması şəraitində bərpası neft bazarında tələbi dəstəkləyir. Brent markalı neftin orta qiyməti 2021-ci ilin ötən dövründə 62 ABŞ dollarını üstələmişdir. Beynəlxalq təşkilatların yenilənmiş proqnozlarına görə ilin qalan dövründə neft qiymətləri cari səviyyəyə yaxın olacaqdır. 

Son meyillərin davam etməsi halında 2021-ci ilin sonuna cari əməliyyatlar hesabının profisitli olacağı proqnozlaşdırılır. 

Dünya ərzaq qiymətlərinin yüksəlməsinin davam etməsi inflyasiyaya artırıcı təsir göstərməkdədir. Dünya ərzaq qiymətləri martda 2.1%, son 12 ayda isə 24.6% yüksəlmişdir.

Monetar şərait. Monetar şərait iqtisadi artımın dəstəklənməsi ilə makroiqtisadi sabitliyin qorunması arasında optimal balansın saxlanmasına xidmət etməkdədir.

Ötən iclasdan bəri pul bazarının müxtəlif seqmentləri üzrə nominal və real faizlərdə cüzi azalma müşahidə edilmişdir.

Əsasən vahid xəzinə hesabı qalığının artması ilə bağlı pul bazasının ilin əvvəlindən dəyişimi neqativ zonada qalmaqdadır. Bu şəraitdə iqtisadiyyatın likvidliyinin dəstəklənməsi məqsədilə sterilizasiya əməliyyatlarının həcmi azaldılmışdır.

Kredit aktivliyinin tədrici bərpası davam edir. I rübdə bank sistemi üzrə kredit portfeli 1.4%, o cümlədən biznes kreditləri 1%, ipoteka kreditləri 4.4%, istehlak kreditləri 0.5% artmışdır. Makroprudensial yumşalmaların bir çoxunun iyul ayının 1-dək uzadılması kredit aktivliyinə əlavə dəstək verməkdədir.

Valyuta bazarında sabitlik şəraitində həm depozit, həm də kreditlər üzrə dollarlaşmanın azalması davam edir. Bu da milli valyutaya inamın artdığını göstərir. 

İqtisadi aktivlik. Məcmu tələbin tədricən bərpası iqtisadiyyatın məcmu buraxılış potensialını üstələmədiyindən hələ ki, inflyasiya təzyiqləri yaratmır.

Ötən ildən başlanan antiböhran tədbirləri və beynəlxalq konyunkturun nisbətən yaxşılaşması iqtisadi aktivliyin tədricən bərpasında özünü göstərməkdədir. 2021-ci ilin I rübündə qeyri neft-qaz sektorunda 2.1% iqtisadi artım olmuşdur. Beynəlxalq təşkilatlar və reytinq agentlikləri Azərbaycan üzrə iqtisadi aktivliyə dair proqnozlarını yaxşılaşdırmaq istiqamətində təshih etmişlər.

Alternativ statistika iqtisadi aktivliyin bərpasını təsdiqləyir. Real sektorun monitorinqinə görə martda biznes inam indeksi ticarət, xidmət sektorlarında və qeyri-neft sənayesində artım meyilli olmuşdur. Monitorinq tikintidə məşğulluğun yüksəlməyə meyilli olduğunu göstərir.

Əsasən dövlət investisiyaları ilə dəstəklənən məcmu tələbin qısamüddətli dövrdə inflyasiya təzyiqi yaradacağı gözlənilmir. Ev təsərrüfatları arasında sorğular istehlakçı inamı indeksinin zəif olduğunu göstərir. 

Risklər balansı. İnflyasiyanı hədəfdən kənarlaşdıra biləcək daimi və əhəmiyyətli risklər müşahidə edilmir.

Nisbətən əlverişli beynəlxalq konyunktur, tədiyə balansının yaxşılaşması meyilləri və kontrtsiklik makroiqtisadi çərçivə valyuta bazarında tarazlığı dəstəkləyir. Məcmu tələbin artımı hələ ki, təklifi üstələmədiyindən onun inflyasiya üzərində təsiri neytraldır.

Artırıcı amillərə əsasən xərc amilləri aiddir. Dünya ərzaq bazarında bahalaşmanın davam etməsi, eləcə də digər xərc amilləri ilin qalan dövründə də qiymətlərə və inflyasiya gözləntilərinə artırıcı təsir göstərsə də risklər balansını əhəmiyyətli dəyişmək potensialına malik deyildir.

Faiz dəhlizinin parametrlərinə dair növbəti qərarlar qısa və ortamüddətli proqnoz horizontunda risk balansının dəyişimi və onun təsirləri nəzərə alınmaqla qəbul ediləcəkdir.

Bu qərar 30 aprel 2021-ci ildən qüvvəyə minir. Mərkəzi Bankın İdarə Heyətinin faiz dəhlizinin parametrləri barədə növbəti qərarı 2021-ci il iyun ayının 18-də ictimaiyyətə açıqlanacaqdır.

Bir cavab yazın

Sistemə daxil olmaq üçün məlumatlarınızı daxil edin və ya ikonlardan birinə tıklayın:

WordPress.com Loqosu

WordPress.com hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Google foto

Google hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Twitter rəsmi

Twitter hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Facebook fotosu

Facebook hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

%s qoşulma