Havanın dəyişkənliyinin insan orqanizminə ziyanın qarşısını necə ala bilərik?

Son zamanlar Azərbaycanda bütün dünyada olduğu kimi hava şəraiti iqlim dəyişiklikləri nəticəsində qeyri-stabildir və əlbəttə ki, insan orqanizminə mənfi təsir göstərir.

TIME müxtəlif elmi məqalələr istinadən bildirir ki, insan orqanizminə yalnız faktiki hava şəraiti deyil, eyni zamanda orta gündəlik dəyişkənlik də təsir edir. Beləliklə, orta gündəlik hava temperaturunun 1-2 dərəcə dəyişikliyi zəif, 3-4 dərəcə dəyişməyi – orta, 4 dərəcədən çox dəyişməsi isə kəskin hesab olunur.

Aşağı temperaturlara uzun və güclü məruz qaldıqda, maddələr mübadiləsi dəyişir, barmaqların və ayaqların damarları, üz dərisi daralır, bədənin lokal və ümumi soyuması baş verir (ehtimal ki, donma), insanın iş qabiliyyəti azalır və soyuqdəymə baş verir.

Bədənin yüksək temperatura məruz qaldığı zaman qan təzyiqi azalır, qanın kimyəvi tərkibi dəyişir, bədənin su-duz mübadiləsi pozulur və istilik vurması mümkündür. Yüksək hava istiliyi həzm sisteminin işinə də mənfi təsir göstərir və insanın tez yorulmasına səbəb olur.

Tər vəziləri, arterial divarların düz əzələləri, skelet əzələləri, qalxanabənzər vəzi, böyrəküstü vəzilər temperatur dəyişikliyinə adaptiv reaksiyalarda əsas rol oynayır.

Yüksək temperatura uyğunlaşarkən bədənin su-duz mübadiləsi pozulur. Bu səbəbdən, isti iqlim şəraitində, “isti” dükanlarda maye, mineral itkisini doldurmaq üçün insanlara giləmeyvə içkilər və duz məhlulları da daxil olmaqla daha çox maye içmələri tövsiyə olunur.

İnsanın ətrafdakı temperatur dalğalanmalarına uyğunlaşması təkcə bioloji deyil, həm də sosial bir prosesdir və burada mənzildə və ya ofisdə komfort şərait yaratmaq, geyim seçimini düzgün etmək və hava temperaturunu tənzimləməyə imkan verən məişət texnikasının mövcudluğu vacib rol oynayır.

Ayrıca, bədənin aşağı temperaturlara uyğunlaşma qabiliyyəti gündəlik soyuğa dözümlülüyü artıram məşqlər və proseduralarla artır. Fizioloji əsasını, temperatur faktorunun sistematik təsirinə şərtli bir refleks inkişaf etdirməkdir. Sərtləşərkən aşağıdakı prinsiplərə riayət etmək vacibdir: fərdilik (həkim nəzarəti altında prosedurların seçilməsi), tədricənlik (dozada tədricən artım) və sistematiklik (faktorun çoxsaylı təsiri).

Bir cavab yazın

Sistemə daxil olmaq üçün məlumatlarınızı daxil edin və ya ikonlardan birinə tıklayın:

WordPress.com Loqosu

WordPress.com hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Google foto

Google hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Twitter rəsmi

Twitter hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Facebook fotosu

Facebook hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

%s qoşulma